•  

  Elektriciteit

•  

  Hernieuwbare elektriciteit

•  

  Fossiele warmte

•  

  Duurzame warmte

•  

  Transport brandstoffen

•  

  Andere brandstoffen

•  

  Elektriciteitsnet

•  

  Ketenanalyse

Ketenanalyse

Broeikasgassen worden uitgestoten bij de het gebruik van brandstoffen, maar ook bij de extractie, bewerking en transport ervan.

Neem deze 'ketenemissies' mee in de berekening van de uitstoot van broeikasgassen:

Let op: Als je dit boxje aanvinkt verandert de manier waarop het ETM de emissies berekent. lees verder

Broeikasgassen worden uitgestoten bij de het gebruik van brandstoffen, maar ook bij de extractie, bewerking en transport ervan. Deze ketenemissies gebeuren vaak buiten de grenzen van het land dat de brandstoffen gebruikt. In dit gedeelte kun je zien hoe ze afhangen van de regio van herkomst.

Neem ketenemissies mee in de berekening van de uitstoot van broeikasgassen:

Let op: Als je dit boxje aanvinkt verandert de manier waarop het ETM de emissies berekent. Mogelijk heb je niet gekozen om ketenemissies mee te nemen. Toch kan het aanpassen van de schuifjes hieronder wel andere uitstoot tot gevolg hebben, omdat brandstoffen uit verschillende geografische regio’s andere CO₂-gehaltes hebben.

Bij elke brandstof kun je klikken op 'lees verder' om meer te leren over de brandstofketen en de verschillende vervuilende factoren van deze brandstof. Daarnaast kun je bij elk schuifje klikken op het vraagtekentje om te lezen over de specifieke kenmerken van de brandstof uit die regio.
verberg

• Kolen

  Kolen worden overal in de wereld gebruikt en zijn ruim voorradig. Ze zijn dus een veilige en goedkope bron van energie voor de komende generaties. Er komt wel meer CO₂ vrij bij het verbranden van kolen dan bij alle andere brandstoffen. Daarnaast is er bij kolen, zonder het juiste beleid voor de productie en het gebruik van kolen, een risico op verdere negatieve gevolgen voor het milieu en de volksgezondheid wat bij andere fossiele brandstoffen niet speelt. lees verder

  Zuid-Afrika
  In Zuid-Afrika zijn er beide bovengronds en ondergrondse mijnen. Voor behandeling van de kolen zijn de broeikasgasemissies relatief laag. Uit recente studies en een Nederlandse documentaire, komt echter naar voren dat Zuid-Afrikaanse mijnen zware vervuiling veroorzaken in hun omgeving.
  Noord-Amerika
  Meer dan de helft van de kolen uit Noord-Amerika worden bovengronds gewonnen. Met name in het berggebied de Appalachen worden veel kolen geproduceerd, waar hele bergtoppen worden afgegraven. Bovengrondse mijnen hebben veel lagere mijngasemissies (methaan, een broeikasgas) ten opzichte van ondergrondse mijnen. Een probleem in Noord-Amerika is wel de vervuiling van de omgeving van de mijn door ‘Acid Mine Drainage’.
  Australië
  In Australië worden de meeste kolen bovengronds geproduceerd. Uit de ondergrondse kolenlagen, komt relatief veel mijngas (methaan, een broeikasgas) vrij, waarvan ongeveer de helft in de lucht terechtkomt. Milieuregels zijn in Australië van een vergelijkbaar niveau als in de EU, waardoor de verdere milieuschade van de mijnen beperkt is.
  Oost-Europa
  Polen produceert en exporteert als één van de weinige landen in Europa nog kolen. De ondergrondse kolenlagen bevatten relatief veel mijngas (methaan, een broeikasgas) waarvan ongeveer de helft in de lucht terechtkomt. Ook al is Polen relatief dichtbij, de transportemissies zijn relatief hoog, doordat transport per trein minder energie efficiënt is per ton kolen dan per oceaanschip.
  Rusland
  Rusland heeft relatief hoge broeikasgasemissies voor de kolenmijnbouw. De ondergrondse kolenlagen bevatten veel mijngas (methaan, een broeikasgas), waarvan ongeveer de helft wordt afgevangen. Ook de bewerkingsfase geeft relatief veel emissies. In Rusland wordt er niet streng toegezien op milieuregels, waardoor de mijnen hun omgeving kunnen vervuilen.
  Zuid-Amerika
  Kolen uit Zuid-Amerika worden met name in Colombia geproduceerd. De mijnen bevinden zich meestal ondergronds, en de kolenlagen bevatten relatief weinig mijngas (methaan, een broeikasgas) waarvan ongeveer de helft in de lucht terecht komt. De kolen worden efficiënt getransporteerd in grote schepen. In Colombia wordt niet toegezien op milieuregels waardoor de mijnen vervuilend zijn voor de omgeving.
  Oost-Azië
  In Azië zijn de meeste kolenmijnen ondergronds. China was tot voor kort een kolenexporterend land, maar tegenwoordig gebruikt het al zijn geproduceerde kolen zelf. Kolen uit Azië komen voornamelijk uit Indonesië, waar milieuregels zeer beperkt worden nageleefd met vervuiling tot gevolg. Azië heeft relatief lage mijngas emissies (methaan, een broeikasgas).

  ga naar volgende
• Gas

  Aardgas is een schone fossiele brandstof waarvan steeds meer reserves beschikbaar komen. Doordat het weinig koolstof bevat en de productie zeer efficiënt is, stoten gascentrales half zoveel CO₂ uit per kWhe als kolencentrales. Bij het zuiveren van ruw aardgas kan lokaal milieuvervuiling plaatsvinden in enkele producerende landen.
  Aardgas bestaat voornamelijk uit methaan, wat zelf een sterk broeikasgas is. lees verder

  Nederland
  In de keten wordt voor Nederlands aardgas uiteraard weinig energie gebruikt voor transport en zijn er weinig verliezen uit het net. De winning van Nederlands aardgas is relatief efficiënt en schoon, als gevolg van energiebesparingsinitiatieven van de sector. Toch verwacht Energie Beheer Nederland (EBN) dat het conventionele Nederlandse aardgas voor 2040 opraakt.
  Rusland
  Russisch aardgas wordt over enorme afstanden in pijpleidingen getransporteerd en dat kost de nodige energie. Recompressie van het gas in de pijpleidingen kost ook energie en leidt daarnaast tot lekkage. De compressiestations verkeren namelijk in vrij slechte staat.
  Noorwegen
  De ketenemissies voor Noors aardgas zijn wat hoger op transport, doordat de afstanden groter zijn. Vanwege strikte milieuwetgeving is de winning en de bewerking van het aardgas relatief efficiënt.
  Algerijë
  Het aardgas uit Algerije wordt met een pijpleiding naar Europa gebracht over de bodem van de Middellandse zee. Aangezien op de zeebodem geen recompressie stations staan, moet de druk extra hoog zijn om ervoor te zorgen dat het gas de overkant haalt. Dat betekent een hoog energiegebruik en bijbehorende CO2 uitstoot voor transport van het gas.
  Midden-Oosten
  Aardgas uit het Midden-Oosten wordt als LNG vervoerd. Om gas vloeibaar te maken is energie nodig, dus de ketenemissies voor het bewerken zijn hoog. Omdat LNG tankers niet door het Suez kanaal mogen, moeten ze om Afrika heen varen op weg naar Europa. De grote transportafstanden veroorzaken relatief hoge ketenemissies voor transport.

  ga naar volgende
• Groengas

  Groengas is behandeld biogas, gas dat wordt geproduceerd uit biomassa. Het biogas is gezuiverd en verrijkt om dezelfde kwaliteiten als aardgas te hebben. Het kan dan toegevoegd worden aan het gasnetwerk. Voor het ETM wordt uitgegaan van groengasproductie op basis van co-vergisting van snijmaïs en mest. Groengas heeft veel lagere ketenemissies dan fossiele brandstoffen, maar is niet compleet klimaatneutraal. Broeikasgasemissies vinden plaats bij het telen van snijmaïs en tijdens het produceren en behandelen van biogas. lees verder

  ga naar volgende
• Houtpellets

  Houtpellets kunnen worden bijgestookt in kolencentrales. Hoewel er bij de omzetting naar elektriciteit geen fossiele CO₂ vrijkomt, worden er in eerdere stappen in de brandstofketen wel broeikasgassen uitgestoten, vooral bij de teelt en het transport van hout. Het is belangrijk om te weten dat de hele keten voor de pellets niet moet leiden tot ontbossing of degradatie van natuurlijke gebieden, wil bijstook überhaupt een positieve impact op het klimaat hebben. lees verder

  ga naar volgende
• Uranium

  Kernenergie levert weinig CO₂ uitstoot op. Bij het winnen, verwerken en transporteren van uranium wordt wel wat CO₂ uitgestoten. Er wordt wel een prijs betaald voor deze lage uitstoot: de kans op ernstige ongelukken - ook al is die klein - en het ontbreken van een langetermijn oplossing voor het hoogradioactieve afval. lees verder

  Kazachstan
  Kazachstan levert de uranium voor de kerncentrale in Borssele. Uranium wordt vooral gewonnen door het ondergronds op te lossen ('in-situ leaching'). Hierbij wordt weinig afval geproduceerd, maar het grondwater verzuurt er wel door. Hoe mijnbouwbedrijven uit Kazachstan werken is niet erg transparant, dat maakt het lastig om te bepalen hoe ze presteren op het gebied van milieu en veiligheid.
  Australië
  Australië is momenteel de derde uraniumproducent van de wereld. Bij de winning worden verschillende technieken gebruikt. De mijnen geven over het algemeen vrij weinig vervuiling. Wel zijn de transportafstanden nogal groot en er is relatief veel energie nodig om een hoeveelheid brandstof te maken.
  Canada
  De uraniumlagen in Canada zijn het meest geconcentreerd van de hele wereld. Daardoor is er minder energie nodig om het te winnen dan in de rest van de wereld. Canadese mijnen gebruiken vooral dagbouw en ondergrondse mij n bouw methodes. Deze leveren relatief veel laag-radioactief en giftig steenafval op.