De keten voor kolen tot elektriciteit

Kolen hebben een sleutelrol gespeeld in de industriële revolutie die vanaf het jaar 1700 de Westerse maatschappijen gevormd heeft. Het is nog steeds een belangrijke en veilige energiebron waarvan de bewezen voorraden optellen tot 150 jaar bij het huidig gebruiksniveau.

Daarnaast bevatten kolen van alle fossiele brandstoffen de meeste koolstof waardoor de meeste CO2 geproduceerd wordt per eenheid energie. Meer dan 90% van de uitstoot van broeikasgassen vindt plaats in de verbrandingsfase, de rest bij de ketenstappen daarvoor.

Kolen worden zowel uit open mijnen (dagbouw) als ondergrondse mijnen gewonnen. Mijngas (vooral methaan, een sterk broeikasgas) dat vrijkomt wordt deels gebruikt komt deels in de lucht terecht.
De gewonnen kolen worden verrijkt, gedroogd en vermalen in de buurt van de mijn. De verrijkte kolen gaan op transport naar de kolencentrales en worden verbrand.
Transport kan het beste met grote schepen, omdat zulke grote afstanden overwonnen moeten worden en zulke grote hoeveelheden nodig zijn per centrale.

Na verbranding blijft as en gips over van de ontzwaveling van het uitlaatgas (mits dat laatste ook gebeurt). Beide producten worden in de bouw gebruikt.

De broeikasgasemissies die het ETM gebruikt omvatten alle processen die hierboven genoemd zijn, van de mijn tot en met de verbranding. Emissies voor het bouwen van de centrale zijn niet meegenomen.

Overige duurzaamheidsaspecten

Kolen bevatten niet alleen meer koolstof, maar ook meer zwavel, stikstof en zware metalen dan andere fossiele brandstoffen. Als het uitlaatgas niet gezuiverd wordt kan het de gezondheid en het milieu sterk schaden. Denk aan zure regen en winter smog. De uitstoot van schadelijke stoffen kan verlaagd worden door goede en efficiënte reinigingsmethoden. Daardoor is het effect op de luchtkwaliteit over het algemeen beperkt.

Zonder de juiste veiligheidsmaatregelen kunnen kolenmijnen ook ernstige en langdurige schade opleveren voor hun lokale omgeving. Dit is het gevolg van ‘Acid Mine Drainage’ (AMD). Hierbij komt zwavelzuur vrij waardoor zware metalen uit de bodem worden vrijgemaakt. Als dit in het oppervlaktewater terecht komt vernietigd het daar ecosystemen en vervuild het de bodem. Dit proces kan eeuwen door blijven gaan.

Achterliggende documentatie

De getallen en referenties die gebruikt zijn om de ketenemissies van kolen te kwantificeren zijn te vinden op onze 'Reference Manager'. De documentatie van de ketenanalyse kun je van hier downloaden (opent in een nieuwe tab).